Hướng dẫn chi tiết luật chơi bài tổ tôm dành cho người mới

Chơi bài tổ tôm là một trong những nét đẹp văn hóa  vào ngày Xuân của người dân miền Bắc. Hình thức chơi bài này thường được dành cho nam giới còn nữ giới thì thịnh hành chơi Tam cúc hơn do số lượng bài và luật chơi đơn giản. Trong luật chơi tổ tôm, có những cách thứ gọi tên và tính điểm khá khó nhưng nếu nắm vững và thêm chút kinh nghiệm thì dành chiến thắng trong ván bài lá không quá khó khăn.

Xuất xứ của trò đánh bài tổ tôm

luat-choi-bai-to-tom

Tổ tôm được đi vào nhiều văn thơ ca dao, tục ngữ Việt Nam và được xem là môn giải trí giân dan được yêu thích nhất. Người Việt xưa thường nhìn vào lối chơi bài tổ tôm của một người và đánh giá tác phong quân tử, do trong luật chơi bài thể hiện rõ nét được chiến lược của và đề cao trí thông minh của người chơi, do đó đa số người chơi tổ tôm là nam giới. Bài tổ tôm còn được gọi là Tụ tam tức là dùng để chỉ Văn, Sách, Vạn trong chơi bài. Bài tổ tôm được người Việt chơi từ rất nhiều năm trước và đến ngày nay thì cũng còn rất nhiều trai làng yêu thích trò đánh bài này và thường được chơi trong những dịp Lễ, Tết.

Nói đến nguồn gốc của cách chơi bài tổ tôm, có khá nhiều thông tin đưa ra nhưng chưa ai có thể khẳng định chắc chắn, nếu dựa vào những hình ảnh được vẽ trên các quân bài thì nhiều người cho rằng đó là từ Nhật vì mọi hình vẽ đều thễ hiện nét đặc trưng của người Nhật như mặc kimono, hình cá chép, trái đào… Tuy nhiên đây chỉ là sự phỏng đoán mà chưa có bất kỳ tài liệu nào chứng minh nguồn gốc xuất xứ của trò chơi này là từ Nhật Bản

Hướng dẫn chơi bài tổ tôm

Số lượng Quân bài Tổ tôm

Bộ bài tổ tôm gồm có 120 lá bài, những lá bài được làm từ bìa cứng có mặt sau giống hệt nhau để tránh người chơi phân biệt bài của nhau. Tổng cộng quân bài có 40 quân mỗi loại Vạn, Văn và Sách, mỗi lá  bài đều được viết bằng chữ Nho (không phải chữ Tàu đâu nhé bạn), kiểu chữ Nho hiện nay không còn thịnh hành nên người chơi có thể học theo người xưa cách ghi nhớ là “Vạn vuông, Văn chéo và Sách thì loằng quoằng” nhé, theo câu này thì bạn có thể dễ dàng hình dung, nói chung mỗi quân bài được viết Vạn (萬), Văn (文), Sách (索) như vậy đây này,

Nếu bạn không nhớ được các chữ Nho được viết trên quân bài thì cứ thì cứ nhớ theo kiểu nói được chia sẻ và trên quân bài có hình thì nhớ hình cũng khá là dễ dàng

Cách gọi tên trong bài tổ tôm

bai-to-tom

Tổ tôm điếm

Trong cách chơi Tổ tôm điếm gồm có  cách gọi khi xếp bài như sau:

  • Bài ù là toàn bộ bài ngườ chơi đang nắm phải có lưng của các lá còn nằm trong nhóm các bí nhưng không tính những lá yêu
  • Lưng gồm có các quân bài được xếp theo Thiên khai, Khàn (cách gọi 3 lá bài giống nhau), Phỗng (bài có 3 quân lá giống nhau và phỗng thêm 1 lá nữa, tương tự như Chíu được dùng trong đánh bài chắn). Ngoài ra, lưng còn có các tụ tam như sau: Nhất Vạn – Nhất Sách – Cửu Văn, Thang Thang – Ông Lão – Cửu Sách, Cửu Vạn – Cửu Sách – Thang Thang, Tam Vạn – Tam Sách – Thất Văn, Cửu Vạn – Bát Sách – Chi Chi, Nhị Vạn – Nhị Sách – Bát Văn, Nhất Văn – Nhị Văn-Tam Văn
  • Bài Bí gồm: bí tam như Tứ Văn – Tứ Vạn – Tứ Sách, Tứ Văn – Ngũ Văn – Lục Văn và tương tự như thế sẽ có các kiểu bí tứ, bí ngũ…

Tài bàn

Tài bàn đây là cách chơi bài Tổ tôm dành cho ba người, cách chơi này không quá bó buộc về luật chơi về cách ăn bài, như đánh một hay hai quân bài… Và theo cách chơi Tài bàn thì bài ù phải gồm có ít nhất từ 9 lưng trở lên. Nếu người chơi nắm bài khàn sẽ ra quy cước để xác định người chiến thắng, và trong cách chơi tài bàn chỉ có 3 cước ù bài đó là ù xuông, ù tài bàn và ù sửu bàn. Và trong cách chơi Tổ tôm tài bàn dành cho 3 người thì quy ước dành cho người chơi đó là gọi một số quân bài là Tài như: Nhị, cửu văn – Tứ, thất sách – Ngũ, bát vạn.

Những quân bài được gọi là tài này có thể kết hợp cùng với số lá yêu sẽ tạo thành  một phỗng để có được 2 lưng, một khàn sẽ có 6 lưng, 1 chíu hoặc thiên khai sẽ có đến 12 lưng. Tuy theo mỗi quân bài sẽ có các số lưng khác nhau và người chơi cần đánh sao cho đạt được số lưng cao nhất để ù ván bài.

Cách tính cước

Theo cách đánh tài bàn thì thường ù sửu bàn sẽ có cước to hơn khi người chơi ù tài bàn và tùy theo từng người chơi có thể tạo nên thế chiến thắng và tính cước cao nhất. Không nhất định là bài tốt thì có thể ù và chiến thắng mà còn phụ thuộc vào cách tính bài, chiến thuật trong khi đánh bài để đạt được điểm số cao. Do luật chơi phức tạp, ghi nhớ nhiều cách tính điểm cũng như khó tạo thành chiến thuật tốt nên cách đánh bài Tổ tôm không được ưa chuộng nhiều trong dân gian mà đặc biệt được yêu thích bởi quý tộc, quan viên ngày xưa.

 

Leave a Comment